تبلیغات
پژوهش های نوین دامپروری - بیماری یون چیست؟


مدیریت عالی، تولید عالی
درباره وبلاگ:

آرشیو:

آخرین پستها :

صفحات جانبی:

نویسندگان:

آمار وبلاگ:


Admin Logo themebox

بیماری یون چیست؟

شنبه 30 مهر 1390-07:32 ب.ظ

بیماری یون یك بیماری مزمن است كه نشانه‌های آشكار (بالینی) آن با اسهال آبكی مزمن و مداوم همراه است.  گاوهایی كه بیماری «یون» آشكار دارند،  در همان حال كه از خوراك خوردن آنها كاسته نمی‌شود،  اما وزن آنها اندك اندك كاهش می‌یابد و سرانجام می‌میرند.

عامل بیماری یون «مایكوباكتریوم» زیرگونة «پاراتوبركلوز» است كه در روده بزرگ جا می‌گیرد و پایدار می‌شود. در كشورهای غربی،  بنابر قانون،  اگر گاوی در گله به بیماری «یون» گرفتار شود می‌باید بیدرنگ مقامات دامپزشكی محلی را آگاه نمود.

 

گاوها چگونه این بیماری را می‌گیرند؟

بیشتر آلودگی،  در آغاز زندگی گوساله‌ها،  از راه نوشیدن آغوز و شیر گاو آلوده به بیماری یا تماس با پستان آلوده گاو مادر به مدفوع گاوهای بیمار،  آب،  خوراك یا با سطوح آلوده به عامل این بیماری،  پیش می‌آید.

برخی گوساله‌ها ممكن است پیش از تولد به باكتری عامل «یون» آلوده شده باشند.  50%  گوساله‌هایی كه مادر آنها به بیماری «یون» آشكار آلوده باشند،  با آلودگی زاده می‌شوند.

اگر گاو مادر به بیماری «یون» آلوده باشد اما بیماری آشكار نباشد،  تنها 10% از گوساله‌های آنها پیش از زاده شدن به بیماری «یون» آلوده می‌شوند.

گوساله‌ها با افزایش سن،  در برابر آلوده شدن به بیماری «یون» مقاوم‌تر می‌شوند.  هرچند كه گاوهای بالغ هم به ندرت ممكن است به بیماری «یون» آلوده شوند.  اینها گاوهایی هستند كه دچار گرفتاری‌های دیگری مانند آشفتگی سیستم ایمنی هستند.

 

بیماری «یون» چه هنگام دیده می‌شود؟

عموماً بیشتر دام‌هایی كه گرفتار بیماری «یون» هستند نشانه‌های آشكار بیماری را در 2 تا 6 سالگی نشان می‌دهند،  بنابراین بیماری «یون» در میان گاوهای شیری و گاوهای نری كه برای جفتگیری نگه داشته می‌شوند آشكار می‌گردد.

اگر نشانه‌های بالینی بیماری «یون» در دام‌های جوان دیده شود نشانه آن است كه آلودگی با عامل بیماری بسیار بالا بوده است و این معمولاً در گله‌های بسیار آلوده دیده می‌شود.

شمار باكتری‌های عامل بیماری «یون» كه از گاوهای آلوده،  همراه با مدفوع به بیرون ریخته می‌شود با پیشرفت بیماری به گونه‌ای بسیار زیاد افزایش می‌یابد.

 

چه عواملی خطر بیماری را افزایش می‌دهند؟

تراكم گله،  اسیدی بودن خاك،  تغذیه ضعیف،  استرس‌ها مانند استرس جابه‌جایی و زایمان،  آشفتگی سیستم ایمنی در اثر دیگر عوامل بیماری‌زا مانند BVD و یا كمبود مواد معدنی ریز،  خطر بروز بیماری «یون» را افزایش می‌دهند.

پی برده شده است كه گاوهای پرتولید و پرشیر،  زودتر در اثر بیماری «یون» از پای درمی‌آیند.

 

بیماری تا چه هنگام برجای می‌ماند؟

دوره بالینی بیماری «یون» از هفته‌ها تا ماه‌ها به درازا می‌كشد.  در این میان ممكن است دوره‌های بهبود موقتی عوارض بیماری دیده شود یا در اواخر دوره بارداری،  بهبود ظاهری پیش بیاید اما پس از زایمان،  بیماری دوباره بازمی‌گردد.  از آنجا كه درمان موفقیت آمیزی برای این بیماری در دست نیست،  بیشتر گاوهایی كه نشانه‌های آشكار بیماری را نشان می‌دهند سرانجام از این بیماری می‌میرند.

 

پیامدهای این بیماری چیست؟

از تولید شیر و افزایش وزن گاوهایی كه بیماری «یون» آشكار دارند كاسته می‌شود و سرانجام خیلی زود از گله حذف می‌شوند.

نشانه‌هایی در دست است كه گاوهای با آلودگی پنهان (sub clinical) به سبب بیشتر گرفتار شدن به بیماری ورم پستان،  باردار نشدن و دراز شدن فاصله میان زایمانی آنها،  زیان مالی دامپروری را بالا می‌برند.

توانایی این گاوها در هضم خوراك نیز به سبب آسیبی كه به روده آنها وارد می‌شود كاهش می‌یابد.

برآورد شده است كه گاوهای با بیماری «یون» پنهان در آخرین دوره شیردهی 17% و در دومین دوره شیردهی 6% كمتر از انتظار شیر می‌دهند.  بنابراین حتی تنها از نگاه اقتصادی،  دامپروران باید بكوشند دامداری خود را از این بیماری دور نگه دارند،  و اگر گله آنها آلوده شده است هرچه زودتر آن را ریشه‌كن كنند.

همانگونه كه درباره دیگر بیماری‌ها نیز درست است،  خطرناك‌ترین كار،  آوردن گاوهای زندة آلوده به عوامل بیماری به درون گله است.  بنابراین پیشنهاد می‌شود كه روش گلة بسته را در پیش بگیریم.

 

بیماری «یون» را چگونه شناسایی می‌كنیم؟

بدگمانی مدیر دامپروری درباره بیماری «یون» در گله،  از دیدن مجموعه‌ای از عوامل پدید می‌آید كه اینها هستند:

v      دیدن نشانه‌های آشكار بیماری.

v      پاسخ ندادن گاوهای بیمار به درمان.

v      پیشینة تماس گاوها با عامل بیماری (MPA).

شناسایی گاوهای بیمار در مراحل بعدی چندان دشوار نیست.  نمونه‌های خون،  مدفوع،  شیر،  یا بافت بدن (پس از كشتار) را می‌توان به آزمایشگاه داد.

پژوهش‌های جهانی برای یافتن راه تازه،  یا بهتر كردن روش‌های كنونی،  برای آسان ساختن شناسایی بیماری «یون» در مراحل آغازین بیماری،  ادامه دارد.  روش‌های آزمایشگاهی كنونی با گرفتاری‌هایی در زمینه دقیق بودن و حساسیت نتیجة آزمایش روبرو هستند.

دردسر «حساسیت» نتیجة آزمایش هنگامی است كه آزمایشگاه نتیجة مثبت نادرست می‌دهد و گرفتاری «دقیق بودن» هنگامی است كه آزمایشگاه نتیجة منفی نادرست می‌دهد.

خون گاوی كه به بیمار بودن آن بدگمان هستیم اما نشانه‌های بیماری را از خود نشان نمی‌دهد را باید چندین بار به آزمایشگاه بدهیم تا به وضع واقعی او پی ببریم.  با رشد دادن نمونه بافت روده،  كه كارآمدترین روش به شمار می‌رود،  تنها می‌توان 50% گاوهای آلودة زنده را شناسایی كرد.  6 ماه به درازا می‌كشد تا نتیجة این آزمایش به دست آید كه ارزش چندانی در شرایط آلودگی به بیماری نخواهد داشت.

 

برای پیشگیری یا كنترل آلودگی «یون» چكار باید بكنیم؟

روش مدیریتی پرورش گوساله‌های ماده تأثیر چشمگیری در برنامه كنترل و ریشه‌كن كردن بیماری در گله دارد.

با پرورش بهداشتی گوساله به تنهایی،  می‌توان سرانجام بیماری «یون» را از گله ریشه كن كرد،  اما شناسایی گاوهای بیمار و حذف آنها به تنهایی هرگز به ریشه كن كردن بیماری نمی‌انجامد.

بنابراین،  روش مدیریت می‌باید بر پیشگیری از تماس گوساله‌ها با مدفوع گاوهای بالغ پایه‌گذاری شود.  باید توجه ویژه‌ای به جدا نگه داشتن همة گوساله‌های ماده،  در نخستین سال زندگی آنها،  از گاوهای بالغ و مدفوع آنها داشته باشید.

تقویت دستگاه ایمنی و پیشگیری از استرس‌ها نیز نتایج خوبی در جلوگیری از بیماری «یون» خواهد داشت.

باید دانست كه شیر گاوهایی كه نشانه‌های آشكار بیماری «یون» را دارند نمی‌باید برای مصرف انسان یا مصرف گوساله‌ها به كار برده شود،  بلكه باید دور ریخته شود.  در دور ریختن شیر گاوهای آلودة آشكار نیز باید دقت كرد كه محیط زندگی گوساله‌ها را آلوده نكند.

 

خطرناكترین راه‌های گسترش بیماری «یون» كدامند؟

یكجا دوشیدن آغوز همة گاوهای تازه‌زا در یك ظرف و خوراندن آن به گوساله‌ها خطرآفرین‌ترین عامل در گسترش سریع بیماری در گله است. اگر لازم باشد، می‌باید آغوز گاوهای چند شكم (بالای 8 سال) را به گوساله‌ها بخورانیم.

پرورش گوساله‌ها در یك آغل با گاوها،  یا نگهداری آنها در جایی كه خوراك،  بستر،  سرپستان‌ها و دیگر سطوح آلودگی سنگین با مدفوع گاوها دارند نیز بسیار خطرناك است.

 

مهمترین كاری كه می‌توانیم انجام دهیم كدام است؟

یك كار خوب كه هر دامپروری می‌تواند آن را انجام دهد مدیریت خوب در پرورش گوساله‌های ماده برای جانشینی است.

گوساله‌های ماده را چگونه بزرگ كنیم؟

-       گاوها را در زایشگاه پاكیزه و در بستر خشك و آسوده بزایانید.

-       گوساله‌ها را هرچه زودتر از مادرشان دور كنید و به آنها آغوز پاكیزه بخورانید.  اینكار خطر آلودگی مستقیم از آغوز،  شیر یا پستان آلوده به مدفوع را كاهش می‌دهد.

-       اطمینان یابید كه هر گوساله‌ای با مادرش شناسایی شود،  تا اگر چندی پس از زایمان آشكار شد كه گاو مادر بیماری «یون» دارد بتوانید مواظب آلودگی گوساله و خطر بالقوة او در آلوده كردن گله باشید.

-       گوساله‌ها را در آغلی كه پیش از آن گاوهای بالغ را در آنجا نگه می‌داشته‌اید،  نگهداری نكنید و یا دست كم آنجا را به خوبی شسته،  ضدعفونی كرده و برای مدتی از آن هیچ استفاده‌ای نكنید.

-       هرچه زودتر كلش در دسترس گوساله قرار دهید تا دستگاه گوارش او رشد كند.  كلش برای بستر گوساله‌ها را از كشتزاری كه زمین آن آلوده به كود گلة «یون‌دار» نباشد فراهم كنید.

-       اطمینان یابید آغل گوساله‌ها در جایی باشد كه آلودگی به همراه آب هرز (باران یا فاضلاب) از بخش گاوهای بالغ به آنجا روان نشود.

-       اطمینان یابید كه كارگران گوساله‌دانی با همان چكمه و لباسی كه به بهاربند گاوهای بالغ می‌روند به گوساله‌دانی نروند.  دلخواه این است كه كارگر گوساله‌دانی با بخش گاوهای بالغ سروكار نداشته باشد.

-       مراقب وضع ایمنی گوساله‌ها و تلیسه‌ها به ویژه در مواقع استرس‌زا باشید.

-       برای گوساله‌ها آب پاكیزه فراهم كنید.

 

آیا نكات قابل توجه دیگری وجود دارد؟

در آمریكا نشان داده شده است كه افزودن آهك به خاك چراگاه (بالا بردن pH) خطر آلودگی به بیماری «یون» را به یك دهم رسانده است.  در برخی كشورها دامداران گوساله‌هایشان را برای بزرگ كردن به دامپروری‌هایی كه ویژه پرورش گوساله‌ها درست شده‌اند می‌سپارند تا گوساله‌ها هیچ تماسی با گاوهای بالغ نداشته باشند.

-       فاضلاب دامداری را كه گله آن به «یون» آلوده است باید با افزودن آهك خنثی كرد.

 

اگر در گله،  گاو آلوده به بیماری «یون» داشته باشیم چكار كنیم؟

-       چنین گاوهایی باید بیدرنگ به كشتارگاه فرستاده شوند.

-       شیر این گاوها نباید به انسان یا گوساله‌ها خورانده شود.

-       آخرین گوساله این گاوها را باید جدا از گله پرورش داد یا آن را پروار و حذف كرد.

-       هر گوساله‌ای با سن زیر 12 ماه،  اگر احتمال آلودگی داشته باشد،  یا با گاوهای بیمار یا مدفوع آنها تماس داشته باشد نباید برای جانشینی در گله پرورش داده شود،  باید پروار و حذف شود.

-       گوساله‌های ماده كه قرار است در گله نگه داشته شوند نباید آغوز یا شیر گاوهای آلوده را بنوشند.

-       فضولات آلوده می‌باید دور از گله و در كشتزار پخش شود.  پیش از آن،  می‌باید با افزودن آب آهك كیفیت آن را بهبود بخشید.

-       فضولات بهاربندهایی كه در آنها گاوهای آلوده یا مشكوك به آلودگی بیماری «یون» نگه داشته شده‌اند باید دور از دامپروری برده شود تا محیط زندگی گوساله‌ها را آلوده نكند.

 

از چه چیزهای دیگری باید آگاه باشیم؟

دامدارانی كه گاو آلوده به بیماری «یون» در گله دارند باید بدانند كه این شرایط:

·       بسیار مسری است.

·       می‌تواند به صورت خفته و نهفته در دراز مدت در میان گله گسترش یابد.

گاوهای زیر خطر كدام‌ها هستند؟

·       گاوهایی كه با عامل بیماری «یون» در تماس قرار گرفته‌اند.  به ویژه آنها كه در زیر یك سالگی در تماس بوده‌اند.

·       گاوهای وارداتی به گله،  به ویژه اگر از گله‌ای آمده باشند كه آلوده به بیماری «یون» بوده باشد.

·       دامداران می‌باید به ویژه هوشیار باشند كه در هر گروه زیر خطر،  گاوهایی هستند كه ظاهراً معمولی نیستند اما بیماری نهفته دارند و می‌توانند مدت درازی عامل بیماری یون را با مدفوع خود بیرون بریزند و محیط را به شدت آلوده كنند.

 

بنابراین مدیریت خوب دامپروری آن است كه كارهای احتیاطی برای پیشگیری از استقرار بیماری «یون» در گله و یا گسترش آن به جاهای دیگر را انجام دهیم،  و در خریداری گاوهای جانشین از دیگر گله‌ها محتاط باشیم.



نظرات() 
تاریخ آخرین ویرایش:- -

Can better posture make you taller?
دوشنبه 27 شهریور 1396 09:25 ب.ظ
whoah this blog is magnificent i like reading your posts.
Keep up the great work! You already know,
many people are searching round for this info, you could aid them
greatly.
Can you grow taller with exercise?
سه شنبه 17 مرداد 1396 09:05 ق.ظ
I think the admin of this website is truly working hard for his
site, because here every data is quality based stuff.
Foot Complaints
شنبه 14 مرداد 1396 11:34 ب.ظ
Nice blog right here! Also your website a lot up fast! What
host are you using? Can I get your affiliate link to your host?
I desire my site loaded up as fast as yours lol
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر